Wat is creatieve therapie?

​

Voor een algemene definitie van wat creatieve therapie inhoudt, kan je terecht op de website van de Belgische beroepsvereniging voor creatieve therapie BVCT – ABAT.

​

Hoe een traject creatieve therapie specifiek vorm krijgt, kan verschillen onder meer omwille van de achtergrond van de therapeut, de doelgroep, de hulpvraag en de behandeldoelen.

​

Kriebels en brabbels richt zich voornamelijk tot kinderen, jongeren en hun ouders, waarbij voorrang wordt verleend aan kinderen met (een vermoeden van) ASS en hun ouders. Potentieel kenmerkend is dat taal en communicatie moeilijk kan zijn. Een meerwaarde van creatieve beeldende therapie is dat er sterk visueel en ervaringsgericht wordt gestart, met het beeldend materiaal als derde punt. Gaandeweg wordt samen gezocht naar passende - zo mogelijks unieke - taal.

​

Het uitgangspunt is dat iedereen uniek is. De behandeldoelen en het traject worden niet bepaald door de diagnose of het label, maar worden afgestemd op individuele noden, in overleg met het kind of de jongere en de ouders en waar mogelijk graag met andere betrokken hulpverleners (psycholoog, logo, ergo, enz.)

​

Om enigszins te duiden wat deel kan uitmaken van een traject worden hieronder verschillende thema’s uiteengezet waarop wordt gewerkt. Deze thema’s spelen in de ontwikkeling van elk kind een belangrijke rol. We staan er niet bij stil aangezien dit zich vaak spontaan voltrekt. Maar in sommige situaties verloopt dat moeizamer en is het waardevol om gericht en op maat in te zoomen, in een omgeving die holding en containment waarborgt.

​

 

Het eigen lichaam en de zintuigen

Waarom?

​

 

 

 

 

 

 

 

 

In een notendop en heel basic kunnen we stellen dat ons lichaam ons onderscheidt van de rest van de wereld. Via onze zintuigen nemen we de wereld rondom ons waar. Wat we zien, horen, voelen, ruiken en proeven verschaft ons heel wat informatie over de situatie waarin we ons bevinden en dit laat ons niet onberoerd. In sommige situaties voelen we ons goed, in andere niet. Vaak kunnen we zelf controle nemen over kleine onaangename situaties die een impact hebben op ons.

Bovendien kunnen we er soms zelf voor kiezen om onze zintuigen op een aangename manier te prikkelen wat rust brengt en ons een beter gevoel geeft.

 

Welke activiteiten kunnen deel uitmaken van het therapeutisch traject?

​

• Beeldende activiteiten over het (h)erkennen van het eigen lichaam en zintuigen:

      Passief, vertrekkende vanuit bestaand beeldmateriaal: boekjes, prenten, enz…

      Actief, zelf komen tot visualisaties: activiteiten met de spiegel, zelfportret, knutsel – en boetseeractiviteiten

• Sensopathische en sensomotorische activiteiten m.b.v. sensorisch materiaal, tuff tray, boetseeractiviteiten, enz… gericht op zintuigelijke waarneming en beleving.

 

 

Emoties en emotieregulering

Waarom?

​

 

 

 

 

 

 

 

 

Emotionele ontwikkeling is een abstract, complex proces waarbij elk kind passende ondersteuning nodig heeft.

Wat we voelen kan onder meer het gevolg zijn van de situatie waarin we ons bevinden, een voorafgaande gebeurtenis, een combinatie van elementen en soms weten we het gewoon helemaal niet.

Wat we voelen kan intens zijn en overspoelen. Gevoelens en emoties leren (h)erkennen, weten dat ze normaal zijn en er mogen zijn, er woorden aan leren geven, helpt om te leren reguleren.

 

Welke activiteiten kunnen deel uitmaken van het therapeutisch traject?

​

• Het (h)erkennen van emoties:

      Passief, vertrekkende vanuit bestaand beeldmateriaal: boekjes, prenten, emotiekaarten, spelmateriaal m.b.t. emoties, enz…

      Actief, zelf komen tot het visualiseren van emoties: activiteiten met de spiegel, teken- schilder- knutsel- en/of boetseeractiviteiten, enz...

• Aan de visualisaties passende woorden geven en zo mogelijks andere uitdrukkingsvormen.

• Nagaan welke ervaringen leiden tot specifieke gevoelens en emoties: overprikkeling, overgangen, veranderingen, terugkerende gebeurtenissen, enz… vertrekkende vanuit bestaand beeldmateriaal dat situaties van potentiële overprikkeling en specifieke ervaringen in beeld brengen.

• Op zoek gaan naar wat helpend kan zijn om hiermee om te gaan en rust te vinden, eveneens vertrekkende vanuit bestaand beeldmateriaal dat voorbeelden van potentiële ‘oplossingen’ visualiseert, aangevuld met eigen ideeën en mogelijke uitvindingen.

 

 

Tot uitdrukking komen en taal geven aan wat nog geen woorden had

Waarom?

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Soms spelen er meer specifieke gebeurtenissen, terugkerende gedachten, moeilijke of traumatische ervaringen die (nog) niet onder woorden gebracht kunnen worden.

Via beeldende opdrachten wordt gezocht naar een passende manier om hier uitdrukking aan te geven. Vervolgens zoeken we naar passende woorden.

De specifieke vormen die gehanteerd worden, zijn sterk individueel bepaald en afhankelijk van de vorm die het individu fijn vindt om te hanteren en waarin hij of zij zich het makkelijkst kan uitdrukken (beeldende activiteit, spel, schrijftherapie)

Afhankelijk van de aard van de hulpvraag kan gevraagd worden om tegelijk bij een klinisch psycholoog therapie te volgen.

 

 

Mijn eigen hulpmiddelen

Waarom?

​

​

​

 

 

 

 

 

 

Soms zijn hulpmiddelen praktisch en concreet. Om ze toegankelijker of aangenamer te maken voor het kind of de jongere in kwestie, kan het helpen om er zelf één uit te werken: een eigen kalender, eigen picto’s, een fotoboek, enz…

 

 

Zoals vermeld, zijn de meeste van deze thema’s belangrijk in de ontwikkeling van elk kind. Tal van redenen kunnen ervoor zorgen dat stilstaan en inzoomen op een bepaald ogenblik in de ontwikkeling, waardevol of helend kan zijn.

 

Bijvoorbeeld kinderen en jongeren die geconfronteerd worden met onder meer:

​

• een verlieservaring

• scheiding van de ouders

• pesten op school

• laag zelfbeeld of gebrek aan zelfvertrouwen

 

Ook dan kan een traject opgestart worden gericht op thema’s als:

 

Zintuigen: sensorisch werk om rust te brengen en gevoel van controle te winnen

 

Emotieregulering: inzoomen op emoties en gevoelens en wat helpend is om hiermee om te gaan

 

Tot uitdrukking komen en taal geven aan wat nog geen woorden had: via passend beeldend werk zich uitdrukken over specifieke gebeurtenissen of gedachten die (nog) moeilijk onder woorden te brengen zijn.

Ook hier kan, afhankelijk van de hulpvraag, aangestuurd worden op samenwerking met een klinisch psycholoog.

​

​

Creatieve therapie is er dus op gericht het (psychisch) welbevinden te verbeteren en streeft dit na vanuit het ‘handelen’, ‘ervaren’, ‘doen’, ‘maken’.

​

​

​

​